Завьтай Зараа

Hello and welcome to beautiful Template.

Гэр хорооллыг нүүлгэх амархан асуудал

2012 оны 01-р сарын 24 Нийтэлсэн 3apaa

Хүйтний эрч чангарахтай холбоотой үүсдэг толгойн өвчин бол утаа. Утаатай тэмцэх нэрээр олон төрлийн үр ашиггүй арга хэмжээ авч элдэв зуух муухханаар аргалах оролдлого хийгээд дэмий мөнгө үрж хэн нэгний түрийвчийг зузаалахаас илүү үр ашиг олж харсангүй олон жил өнгөрөөлөө. Гэр хороолол байгаа цагт хэзээ ч утаанаас салахгүй нь тодорхой гэдэгтэй дийлэнх уншигчид санал нийлэхийг тааварлаж байнаа.

Ад үзээд байгаа гэр хорооллыг чинь зайлуулах аргагүй том асуудал болчихсон гэж тойрч гүйгээд байгаа бол бид том том уушигны эмнэлгүүдийг л барих ганц зам үлдэх юм шиг ээ. Урд хөршид гэр хороолол биш нилээд байшинжсан тосгоныг хэрхэн шинэчилж болдог жишээ болгож зурагтай мэдээ бэлтгэснийг минь хүлээн авч сонирхоно уу.

2010 оны 7 сарын 1-нд Гуанжоу мужийн Янгжи тосгоныг шинэчлэх ажил Шонгзен өргөн чөлөөнөөс эхэлсэн байна. Жил гарангийн дараа бүх оршин суугчид хуучин тосгоноо орхин нүүж дуусчээ. 

Дээрхи зурагт Янгжи тосгон... 2010 оны 7 сарын 14. 

2010 оны 8 сарын 17, тосгоныг буулгах ажил эхэлснээс хойш нэг сар. Нилээд их байшингууд тэгшлэгдсэн байдалтай байна.

2010 оны 8 сарын 26 өдөр. Бүрэнхийд уусах Янгжи тосгон, дутуу нураагдсан хэсэг барилгууд ба өөрчлөгдөн шинэчлэгдэж буй Зонгчан, Гуанжоу өргөн чөлөөний хурц гэрэл...

2011 оны 2 сарын 15. Шөнөжин ажиллах хүнд оврын машинуудын гэрэл, хог хаягдлыг зайлуулах бүтээн босголтын ажлын талбар.

2011 оны 3 сарын 11 өдөр. Цөөхөн үлдсэн байшингууд...

2011 оны 5 сарын 11 өдөр. Тэнгэрт цахилгаан цахилж байна.

2012 оны 1 сарын 16 өдөр. Арав гаран байшин, оршин суугчид үлдэж Хаврын баяраар хуучин байшингаа хамгаалах маягтай.

Хуучин тосгоны оршин суугч Ли Фенгуйн өөрийн хуучин байшингийнхаа урд шинэчлэгдсэн Янгжи тосгоны зурагны өмнө...

Хуучин тосгоны оршин суугч Ли Жи Е өөрийн хуучин байшингийнхаа урд шинэчлэгдсэн Янгжи тосгоны зурагны өмнө...

Хуучин тосгоны оршин суугч Лиан Ёончуан өөрийн хуучин байшингийнхаа урд шинэчлэгдсэн Янгжи тосгоны зурагны өмнө...

Хуучин тосгоны оршин суугч Яао Мучуанг ээж эгчийн хамт өөрийн хуучин байшингийнхаа урд шинэчлэгдсэн Янгжи тосгоны зурагны өмнө...

“НАЙЗ...” СЭДЭВТ УРАЛДААНЫ УДИРДАМЖ

Залуусын iD брэнд, Монголын Блогчдын Холбоо, Монки.мн сайт, Монголын Компьютер Графикийн холбоо, хамтран 2010оны 12 сарын 23-аас 2011оны 01 сарын 23 хүртэл өдрүүдэд Найз сэдвээр

  • Блог бичлэг /нийтлэл, шүлэг, өгүүллэг/
  • Чөлөөт бүтээл /фото болон гар зураг, 2D ба 3Dкомпьютер графикийн ажлууд, дуу болон миксүүд, гар урлал, видео гэх мэт юу чаддаг тэр авъяасаараа оролцох/

              төрлүүдээр шилдгийг шалгаруулах уралдаан зарлаж байна.

Тус уралдааны гол зорилго нь залуусын өөрийгөө үнэлэх, илэрхийлэх, бусадтай санал бодол, хүсэл тэмүүллээ хуваалцах боломжийг интернэт орчинд дэмжиж шилдэг санаа, бүтээлч сэтгэлгээ, өрсөлдөх чадвар, найруулга, илэрхийлэл бүхий  бүтээлүүдийг шалгаруулж шагнахад оршино.

Найз”уралдааны журам

1. Уралдаанд бүтээл ирүүлэгч нь аль ч улсад амьдардаг хэн ч байж болох бөгөөд нас, хүйс үндэс угсаа ялгаварлахгүй.

2. Бүтээл нь утга уянгын, шог хошин, элэглэл, шүүмжлэл гэх мэт ямар ч хэлбэрээр байх боломжтой бөгөөд уралдаанд оролцогчийн зөвхөн өөрийн бүтээл байна.

3. Бүтээл нь Монгол Улсын хууль тогтоомжуудад санаатай болон санамсаргүй харшлахгүй,  аллага хүчирхийллийг дэмжихгүй, садар самууныг сурталчилахгүй, бусдын нэр хүнд хувийн нууцад халдахгүй, хуурахгүй, ялгаварлан гадуурхахгүй, турхирахгүй, дайрч доромжлохгүй, хувийн болон албаны нууцыг олонд дэлгэхгүй, зохиогчийн эрхэнд харшлахгүй байж нийтлэлийн ёс зүйг сайтар хангасан байна.

4. Блог бичлэгийн бүтээлийг компьютер дээр Unicode ашиглан бичиж www.monkey.mn сайтын уралдааны бүтээл хүлээж авах хэсэгт оруулна. Бүтээлээ оруулахдаа, тус сайтын Мэдээ нийтлэх цэсээр орж Найзуралдаан ангилалыг сонгож нийтэлнэ.


5. Чөлөөт бүтээлүүд болох богино болон урт хэмжээний аудио дуу болон микс, ремикс, видео бичлэг зэрэг бүтээлүүдийг Youtube.com вэбсайтад оруулж, embedcode-г монки.мн сайтад зааврын дагуу оруулан нийтлэнэ.

1.     Фото, графикийн ажлуудыг Flickr.com зэрэг вэбсайтуудад оруулж монки.мн сайтад зураг оруулах зааврын дагуу нийтэлнэ.

Мэйлээр ирүүлсэн бүтээлийг  http://www.facebook.com/iDbyUnitel нийтлэж like /          /-ийн тоогоор тодруулна.

6. Уралдаанд ирсэн бүтээлүүдийг чөлөөтэй сэтгэсэн байдал, найруулга, уран сэтгэмж, шинэлэг санаа, өвөрмөц шийдэл, нийт уншигчдын сэтгэгдэл, үнэлгээг / / харгалзан Юнител корпораци, Монголын Блогчдын Холбоо, Монголын Компьютер Графикийн холбооны хамтарсан шүүгчдийн баг шүүнэ.

7. Уралдаанд ирэх бүтээлүүдийг 2010 оны 12-р сарын 23-оос 2011 оны 1-р сарын 23 өдрийг дуустал хүлээж авна.

8. Уралдааны эцсийн дүнг 2011 оны 1 сарын 31-нд танилцуулж байрыг тодруулна.

9. Уралдаанд төрөл тус бүрээр 3 байр шалгаруулж шагнана.

I байр2-    Blackberry Curve гар утас + Монгол / Англи зурагт толь бичиг

II байр2-   Live modem + Монгол / Англи зурагт толь бичиг

III байр2- iD азын мөнгөн дугаар + Монгол / Англи зурагт толь бичиг

10. Уралдаанд ирсэн бүтээлүүд нь зохиогчдын оюуны өмч байх бөгөөд зохион байгуулагчид тэдгээрийг ашиглах, хэвлэн нийтэлж олон нийтийн хүртээл болгох эрхтэй.

iD брэнд

Монголын Блогчдын Холбоо

Монголын Компьютер Графикийн Холбоо

www.monkey.mn

Аалзын цагаан дагина

2010 оны 10-р сарын 22 Нийтэлсэн 3apaa
"Аалз гэж их муу ёртой амьтан юм гэсэн" гээд л эмээ маань ярьдагсан. Амьтан судлаач биш болохоор бүх төрлийн аалз уу зарим нэг нь үү? сайн мэдэхгүй юм, ямартаа ч аалз эхээсээ төрөөд нуруунд нь зүүгдэж шим шүлтээр нь хооллосоор эхийгээ идэж дуусдаг гэнэ. Ингээд эхийнх нь хамаг тамир тэнхээ барагдаад үхдэг юм байгаа биздээ. Тэр үед нуруунаас нь сая бууж өөрийн амьдралаа хөөдөг гэж...
Монгол зоны нийслэл Улаанбаатар хот маань муу эзэнтэйнх үү эсхүүл тийм тавилантайнх уу ямартаа ч "Утаанбаатар" хэмээх нэрийг өвлийн цагт өвлөх ажгуу. Энд "Утсанбаатар" болсон тухай өгүүлсү.
Сүүлийн хэдэн жилд Монгол улсад мэдээллийн технологи чухам л үсрэнгүй хөгжөөд байгааг дээд доодгүй гайхацгаагаад, ийм чиглэлийн үйл ажиллагаа явуулдаг компаниудын эзэд өөрсөдийгээ байгаль орчинд хор хохиролгүй үйл ажиллагаа явуулдаг хэмээн ам уралдуулан сайрхацгаах болоод байгаа.
Нээрээ л хөндлөнгөөс харахад Туул голруу хор цутгаж загаснуудтай нь тооцоо хийхгүй, энд тэндхийн голын эргээр байшин сав барихгүй, газар нутгийн хэвлийг ухаж төнхөхгүй, олны хэл аманд харьцангуй бага өртөж "энхийн цагаан тагтаа" шиг ажин түжин амьдарч байгааг бид мэднээ. 
Саяханы нэгэн орой, оройн зоогоо хүртчихээд их хотын хөгжил цэцэглэлттэй танилцангаа хоолоо шингээх санаатай зугаалж явтал мөнөөх "энхийн цагаанууд" маань Улаанбаатарыг маань "Утсанбаатар" болгочихсон байхыг олж хараад хорссондоо хэд гурван зураг гар утсандаа буулгаж авлаа. Эдгээр зургуудыг үзэхүл аалз хэмээх нөгөө муу ёртой амьтан шүлсээ татаж хотыг маань аль ээ хэдийн бүрхчихсэн бололтойдог оо. Ингээд Азын цагаан дагина маань "Аалзын цагаан дагина" гэх нэр горилоход их ойрхон болсоныг доорхи зургаас үзнэ үү.
Хөгжил цэцэглэлт нэрийн доор сөрөг зүйлс олноороо дагаж ирдэгийг эрхэм мэр минь цэцэн ухаандаа тунгаана биз. Цаана чинь ертөнц хөгжөөд "утасгүй" технологийг гар утас, интернэтэд ашиглаад зогсохгүй цахилгааныг утасгүйгээр дамжуулах арга сүвэгчлэх гээд физикийн шинжлэх ухаан толгойгоо гашилгаж байгаад анхаарал тавих хэрэгтэй болов уу.
Энэ янзаараа хэсэг үргэлжилбэл тун удахгүй  зүүн өмнөд азынхан шиг аалзны тороо дийлэхээ болих  цаг тун ч ойрхон байна даа.
Намайг сүржигнэж байна гэж бодож байвал дараах зургуудтай танилцаад ирээдүгээ дахиад нэг төсөөлцгөөнө үү.
Вьетнамын Хо Ши Мин хот. Энд аалз ч ороолдож үхэж мэдэхээр байна уу? Энэ юу ч биш. Цааш нь үзэцгээе.

(Зургийг: Dave Nix)
(Зургийг: aalayaa)
Бангкок, Тайланд. Бараг торго нэхчихсэн юм шиг байна уу?
http://lh5.ggpht.com/_hVOW2U7K4-M/SgKLdzwvo3I/AAAAAAABAkY/T2u8juJ7iD0/s640/tykrykjfgjkftdd.jpg
http://lh6.ggpht.com/_hVOW2U7K4-M/SgKLJOM3cAI/AAAAAAABAhM/DJ_PY_EDP04/s640/ertuethdfhngfncgv.jpg

(Зургийг: Thomas Kalak)
(Зургийг: Nurmi)


Хүндэт хотын даргаа! Аалзныхаа торноос нь салахгүй бол тун удахгүй ийм боллоо шүү. Таныг нүдэн балай чихэн дүлий хэвээр байгаад байвал аалзнуудад хийх ажил олдохгүй нь бололтой дог шүү.

Элсэн далай

2009 оны 09-р сарын 22 Нийтэлсэн 3apaa

Олон жилийн өмнө интэрнэт дээр тавигдсан байсан ухуулгын хуудас оройруу орж байна... Сайн санахгүй байгаа ч "ус нь урсахаа байгаад ан амьтангүй хувхайрсан цөл болсон байхад мөнгийг ууж, алтыг идэж болдоггүйг ухаарна даа" гэсэн утгатай байсан билээ.

Тэр үед нь хэдийгээр ухаарч ойлгож байсан ч байгаль эхээ хамгаалах сачий минь дутагдаж хий дэмий халагласан сэтгэгдэл үлдээхээс илүү юм хийж чадаагүй минь тун харамсалтай.

Тэр цагаас хойш байгаль дэлхий нүдэн дээр минь л шуламсанд илбэдүүлсэн мэт хувьсан өөрчлөгдөж хувхайрч сайршаад, үржил шимгүй хөрс, элсний нүүдлээр элбэгшижээ. Хуучин цагийн хангай газрын тухай домог мэт хууч яриа мөрөөдөлд умбуулахад нүүрэнд минь инээмсэглэл тодорч байдаг болсон.

Нүүрс шиг хар шороо, элсээр нүүр нүдгүй шуурч гэрээсээ цухуйх ч аргагүй болжээ. Цай хоолонд урилгагүй жор нэмэгдсэн нь элс. Анх хэн хоолонд минь элс шороо хийгээд байгаа тухай асуудал үүсгэж эхнэрийн заваан хоол хийдгийг гайхаж аргаа бардаг байсан боловч нийтийн хоолны газрууд хүртэл элс шажигнасан хоол өгөөд ирэхээр учрыг нь олж билээ. Одоо ч дасчдээ. Хуучин цагт бол говьд л элстэй хоол иддэг байсан тухай хууччуул ярих юм.

Намхан байшингууд элсний нүүдэлд дарагдаж хуучин цагийн траншейныхан шиг дээрээсээ ордог болсон бөгөөд шөнийн шуурганд хунгарласан элс хаалга, тооно дарчихаад өглөөдөө гэрээсээ цухуйна гэдэг хүнд асуудал. Дээрээсээ ордог элсэнд булаатай байшинг "тоонон хаалгат" гэж нэрлээд нилээд уджээ. "Тоонон хаалгатууд" өдөр ч бай шөнө ч бай гэрэл үздэггүй. Цонх хийгээд ч нэмэргүй, элсэнд дарагдчихна.

"Тоонон хаалгат" хэдэн айл сураггүй алга болоод аврах ангийнхан хэд хоног хайж ухсаны эцэст өлсөж үхэхийн даваан дээр байсан хэдэн хүнийг аварсан тухай мэдээллэв. Өндөр яндантай байсан тулдаа агаар солилцож амь гарсан тухай аврагдагсад ярьж байхдаа нүдэнд нь тэр гэхийн тэмдэггүй айдас хургасан харагдлаа. Яндан гэснээс, тоонон хаалгатуудад "яндан уртасгагч" зардаг шаггүй ашигтай бизнес дэлгэрсэн. Яндангаа уртасгахгүй бол элсэнд дарагдан агааргүйдэж үхэх тул хоол унднаас дутуугүй чухал хэрэгцээ. Нэг метр яндан уртасгагч 10 лирт усны үнэтэй.

Юмны үнийг усаар хэмждэг болсоноос хойш ус зардаг хүмүүс л хамгийн том баячууд. Ядаж байхад хоорондоо үгсэн хуйвалдаад үнээ зэрэг нэмж засаг төр, ард түмнээ сандралдуулан бужигнуулна.

Зайлуул шаварт унасан шарын эзэн гэгчээр Засгийн Газар, Улсын Их Хурал маань усны үнийн хөөрөгдөлийг зогсоох гэж шар махтайгаа хатаж гуйж нэг үзнэ, уурлаж нэг үзнэ, татваргүй болгож бас нэг үзээд олигтой шийдвэрт хүрээгүй хуралдсаар...

Цаадуул нь бас аргагүй байдал яриад л. Хойд хөршийн Байгаль далайгаас ус импортлох тал дээр хүндрэлүүд байнга үүсээд байдаг л гэнэ, татвараа нэмдэг л гэнэ. Байгаль далай хүртэл ширгээд зарим газраараа хилэм загаснууд нь ангалзаад үхэж байгаа л гэнэ. Бизнес хийж байгаа юм хойно ашиг боддог л байлгүй хөөрхий. Аргаа бараад өмнөд хөршөөс ус импортлох гэхээр хуурамч, хулхи ус холиод байгаа сураг чих дэлсээд авсан. Хятадууд ч муу юмандаа сайн цуснууддаа.

Оюу-Толгойд ажиллахаар явсан дүү маань хэдхэн жил ажиллаад уурхайн нөөц дууссан гээд цомхотгогдоод ирж байгаа. Оюу-Толгой маань онгойсон хар нүх л үлдсийм байх. Хэд хоногийн өмнө утсаар ярихдаа Оюу-Толгойн тухай, уул уурхайн мэргэжилтэй хүнд ажил олдохоо байгаа тухайгаа ярилаа. Уул уурхайн сургуулиудын сургалтын төлбөр хамгийн хямдхан нь ч байсан гэсэн оюутан олдохгүй болсон учрыг тайлав. Гүйээ нээрээ хаана ажиллана гэж нөөц нь дууссан салбарын мэргэжилтэн болж байхавдээ.

Монголд газрын баялаг гээд байх юмгүй болсон ч гэсэн Эрдэс Баялагийн сайд маань харин шилний үйлдвэрт элсээ экспортолж хэдэн тонн ус авчирах юм гэсэн шүү. Буурлын маань буян их юм зайлуул. Бүх хэвлийг нь сийчээд хамаг баялагийг нь дуусгасан ч элс нь хүртэл бидэнд өл залгуулах юм даа. Чингис хаан маань биднийхээ ингэж хөглөж байхыг харвал яасан их гомдох болоо хөөрхий.

Дасал болсон таагүй бодолдоо дарагдаж байх зуур догшин элсэн шуурганд цонхны муудсан түгжээ мултарч саван тас хийх чимээ гарч онгойхдоо олон жил ороогүй бороон дуслууд биенд минь сэрүү татуулан орлоо. Цочин сэрвэл хөнжил, дэрээ хөлөрч халууртлаа тас зуураад хар дарсан байлаа. Гал тогооныхоо өрөөнд орж цорго нээн цэл хүйтэн усыг ханатлаа залгиллаа. Гадаа зөөлөн бороо шивэрч, онгорхой орхисон нээлхийгээр намрын чийгтэй шөнийн цэвэр агаар сэнгэнэж байлаа.

"Өнөөгийн Монгол" нийтлэлийн уралдаанд зориулж бичив

Давжаа бананыхаа арьсыг

2009 оны 09-р сарын 08 Нийтэлсэн 3apaa
Үерийн тухай бичлэг оруулаад алга болчихоор элдэв юм бодогдсон уу тэ? "Аман Хуур"-ын Соном өвгөн шиг "Амьсгаатай л вайн..."

Үер, Соном хоёр яах вэ, Зараа ах элдэв өвчин хууч гээд эмлэг домлого хөөж гүйсний эцэст чихрийн шижин гээч өвчнөөс болоод өөдлөхгүй байсан оношоо мэдэж эмчилгээ хийлгэн илааршаад сүрхий сэхэв.

Чихрийн шижин гэдэг өвчин сүүлийн үед ихэд залуужиж байгаа нь суудлын энтэртэйнмэнттай нягт холбоотой гэж мэдлээ. Компьютер, телевизорын хэрэглээгээ ухаалгаар хянаж байхгүй бол энэ өвчин хаалгыг чинь тогших болно л гэж мэдээрэй.

Стресс, хөдөлгөөний дутагдал, архи тамхины зохисгүй хэрэглээ, хоолны дэглэм алдагдах гээд сүүлийн үед залуусын дунд ихэд ажиглагдах болсон ахуйн сөрөг үзэгдлүүдээс үүдэлтэй энэ хорлонтой өвчнийг идэвхитэй хөдөлгөөн, хоолны дэглэм, ухаалаг хэрэглээ, цоглог байдлаар ялж болох тухай эмчийн зөвлөсний дагуу машин унахаа больж, мах өөхөө багасгаж, явган алхаж, ярвайлтыг мартаж, архи тамхийг хаяж авгай хүүхнийг жигшиж гсн :P (сүүлийнх нь худлаа шүү) ихэд дээрдэв.

За тэр ч яахав. Шинжилгээгээ өгөөд сайхан хариу авсандаа гялайж банана хашрааж өөрийгээ шагнахаар жимсний саравч таараасай гэж бодохуй дор бодлыг минь тааж мэдсэн юм шиг булан тойрох төдийд шаргалтан үзэгдлээ.

-Банана хэд үү?
-500...
-Нэгийг!
-Аанхн... Алийг нь авах уу?
-Наад томыг нь авна! (Яасан аятайхан цэвэрхэн том самар вэ?)
-Самар хэд үү?
-400... Авхуу?

Иймэрхүү яриа болж өнгөрсөний эцэст Зараа ах гартаа бананатай хармаандаа самартай алхаж явахдаа анх харсанаасаа илт жижигхэн банана авсанаа анзаарлаа. Шар саравчнаас нэгэнт холдсон тул давжаа бананыхаа арьсыг дурамжхан хуулж хаяад амандаа ганцхан чихэж орхихыг хөндлөнгийн хүн харсан бол Кинг-Конг банана ингэж иддэг байх гэж бодогдохоор байв.

Бананаа бараг бүхлээр нь ууртайхан залгичихаад хармайлсан самраа имрэв. Бас л жижигхэн нь аргагүй самар байх нь хуруу, уруул, шүдэнд илтэд мэдрэгдлээ.

Бодлоо... Би их өсөж том болсон болоод банана ч самар ч давжаа санагдсан байх? Үгүй ээ... Хөгшин хар юм өснө гэж юу байхав. Ийн бодол болох үед өөр нэгэн жимс зардаг саравч таарч энэ дэлхий дээр том том бананууд байдгийг үзүүлэн миний бодолд хариу барив.

Жимсний худалдагч эгч жижкээн амьтан байж! Тэгэж таарлаа... Зальтай амьтан! Тэгээд л самар ч тэр банана ч тэр их том харагдсан байхнээ!!! Энэнээс хойш худалдагчийн биеийн том жижгийг харж байж худалдаа хийж байхаар өөртөө тангараглалаа.

Үер

2009 оны 07-р сарын 17 Нийтэлсэн 3apaa
Өнөөдөр буюу 2009 оны 07 сарын 17-ны өдөр 16:00 цагийн алдад Улаанбаатар хотод их устай аадар бороо орж иймэрхүү байдалтай үерт автлаа.

Жижиг машинуудын трамблюр усаар дүүрч таг унтраад замын бөглөөс болж зогсоход ганган залуус хүүхнүүд нам унтарсан машинуудаа ийш тийш нь хүч хавсайдан түрж байгаа нь сонин л харагдаж байна. Гоё гутал, машин хоёрынхоо аль үнэтэйг сонгох сонголт болж байна уу гэлтэй.

Би буруу яриад байна уу?

2009 оны 07-р сарын 09 Нийтэлсэн 3apaa
Шинэ ардчилсан ерөнхийлэгчтэй болсоноор нэг хэсэгтээ л магнай тэнийж сэтгэл тайвширсан. Гэхдээ мань эрийг сайн мэдэхгүй ээ зүгээр. Бас нэг луйварчинг сонгочихсон байвал?! Түй түй муу ёр... Харж л байя...

Ерөнхийлэгчийн сонгуульд хамаг анхаарал юугаа тавиад туучихсан байсан нөхдүүд сонгууль дуусахад "Ард түмэн"-тэйгээ хамт сая л нэг амсхийх шиг болов. Ялагдсан коммунистад бялдуучлаад байсан алдартнуудыг одоо бодохоор их л өрөвдөлтэй санагдаад байгаа. Гэрээсээ гараад явахдаа л нэг их хачин царай гаргаал эвгүй байдаг байхдаа? За тэр хүний мууд дурлах ч яахав... Наадам ч айсуй. Хүмүүс налайгаад л...

Дарга нар тайвширч дууссан бололтой "Эх орны хишиг, эрдэнийн хувь" гэх зэрэг асуудлуудаар наадамд ухаанаа тавиад туучихсан ардуудынхаа ар хударгаар их л сүрхий царай эсгэн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдээр загнаад байгаа занаад байгаа нь мэдэгдэхгүй ажил хэрэгчдэж эхлэв. Анхаарал сарнисаныг далимдуулж сэргэлэнтээл айн? Чоно борооноор гэж... Хоёр ашигтай хувилбарын хамгийн ашигтайг нь сонгочихлоо шүү. 35 хувь бла бла гэнээ... 100% юмны 35% авна гэдэг чинь 65%-ыг нь тавиад туунаа гэсэн үг биздээ? Би буруу бодоод байна уу?
Хүн болгонд таардаг шийдвэр байдаггүй ч гэх шиг. Юу гэсэн үг вэ яг? Өөртөө таарсан шийдвэрийг дэмжих нь зүйн хэрэг боловч элэнц өвгөдөө боддоггүй юм аа гэхэд алс ирээдүйгээ зөгнөөд үзээсэй. "Муу новшоо!!! Май чи!!!" гээд цонхыг чинь хагалаад тайван суулгахгүй бол сайхан байх уу?

Ерөнхий сайд нь хүртэл "Эрсдэлийг сааруулахын тулд бид бусад ашигт малтмалаа ашиглаж эргэлтэд оруулах шаардлагатай" гэж аргаа барсан юм ярьж суух юм... Төрийн толгойд ганц ч гэсэн эх орноо гэсэн сэтгэлтэй аавын хүү байхгүй юм гэж үү?

Миний биелэгдэшгүй мөрөөдлөөр бол ашигт малтмалаа байсан байранд нь Чингис хааныхаа хүлээлгэж өгсөн янзаар нь хадгалаад, мөнгө олох өөр олон аргуудаас сонгоод ажил хэрэг явуулах хууль, эрх зүйн орчныг нь бүрдүүлээд өгвөл нөгөө гень сайтай, гадаад хэл гаргууд сурдаг авъяастай Монголчууд подхийтэл амьдраад явчих чадалтай гэдгийг гадаад оронд олон олноороо дүрвэгч элэг нэгтнүүдийн амьдралын жишээнээс харах боломжтой. За бүр болохоо байлаа гэсэн нөхцөлд нөгөө газрын баялагаасаа чимх чимхээр ашиглаж амь тээж болох биз мөн үү?

Одоо оройтоогүй дээрээ "Чингис Хааны сүнсээ сүүпэр сорри!" гэж уучлалт гуйгаад Айванхо Майнуузаа нутагруу нь үлдэн хөөчихвөл нүгэлгүй үлдэнэ гэж бодогдлоо.

За миний л хувьд "Хишиг, Хувь" энэ тэр гэх хулхин дээр ургуулсан цэцэгнээс чинь хүртсэн болж өвөг дээдэс болон хойч үеийнхээ өмнө нүгэл үүрэхгүй.
Аа тийм! "Ард түмэн" гэдэг үгийг шунаг тачаалдаа хүрэх гүүр, муухай нүүрээ хамгаалах бамбай болгон ашиглахаа болиорой.
Ум амгалан болтугай!

Эмнэлгийн сонин

2009 оны 06-р сарын 08 Нийтэлсэн 3apaa

Зараа ах идэх уухаасаа болж элдэв асуудлуудад орооцолдчих гээд байдаг юм. Тэр үнэн... Чацарганы шүүс ховдоглож явж хордоод үхэх шахав. Хэдэн бичлэг нэмж хэд хоног илүү блог хөтөлчихмөөр, хэрзгэр охиндоо харагдаж баймаар, Хэнтийд очиж Дэлүүн Болдогийг хармаар, хэтэрхий сайхан энэ хорвоотой зууралдмаар байсан болохоор гутлын улаа улайстал эмнэлгээр явлаа.

Эмнэлгүүд маань бас л аймаар байна шүү. Онош мэдэхгүй байж гэдэс л таарвал хага татаж дадлага хийчих гэсэн эмч нар л байх юм. Онош тавьдаг төхөөрөмжгүй, байсан ч оношоо халтар хултарддаг, оношоо тавьсан ч эмчилгээгээ мэддэггүй бие биерүүгээ ангайсан эмч нараар дүүрэн эмнэлгүүд аварга том мангасын ангаахайнуудын үүр шиг санагдлаа.

“Боломжтой” өвчтөнүүдийн зах зээлээ Хужигистанд хэтэвч дүүрэн мөнгөтэй нь үдэж байгаа гол шалтгаан нь энэ бөгөөд, ядарсан мань мэт нь эндээ энэ хэдтэйгээ ажин түжин. Хүзүүндээ чагнуур хэмээх сондор зүүж, “чухал царай”-гаар нүүрээ будсан эмч хэмээх цагаан халаадтан таарвал хажуудахдаа “Зугтаарай!!!” гэж тусламаараа.

За харин мэргэжил нэгтнүүдийг нь шүүмжлэхтэйгээ болгоод тавьчихсан эмч нартаа талархахгүй бол волохгүй. Эмч хүн жаргалын ээж ээ на на на...

Оношоо тодруулах гэж эмнэлэг хөөсний эцэст бас ч гэж муучгүй танил тал таталж байж 2 дахь өдрийнхээ бүрий болохын алдад нэг хувийн эмнэлгийн бараа харлаа. Тамирдаж талимаарсан амьтан ор хараад шууд унаад өгөхийн түүс. Хэсэг хэвтэж амсхийсний дараа эргэн тойрноо ажвал, хэвтэж буй өрөөнд минь 4 ор байрлуулжээ. Намайг ирэхээс өмнө нэг өвгөн хоёр залуу эмчлүүлж байсан бололтой. Өвгөн насаараа хүчний байгууллагад ажиллаж байгаад тэтгэвэрт гарсан, 70 гаран настай, өндөр шар хүн байх агаад тун чиг хөнгөхөн шингэхэн нөгөө хоёртойгоо тоглоом шоглоом хийж зугаацсан шиг хөгжилтэй хүн юм. Нимгэн шар арьс нь хөгширсөн хүнийх гэдгээ илэрхийлж байсан ч үе үе хөдөлгөөнд орж зангирч тавирч байгаа булчин шөрмөс нь мань өвгөн ануухаан байна гэдгийг өгүүлээд ч байх шиг.

Өвгөн Ху намыг дэмждэгээ бараг л миний нэрийг асуухаасаа өмнө надад ойлгуулсан болохоор нь “Ху Нам” гэж нэр хайрлав. Өвгөн ч түүндээ их дуртай байх шиг... Зөрүүлээд манийг Ардчилсан намын ямрымаа гэсэн бэ?

Нөгөө хоёр нь насаар надтай ойролцоо харагдах залуус өвчин шаналгаа нь нилээд илааршсан янзтай мөн л хөгжилтэй маазарцгаасан хүмүүс байлаа.

Миний ортой толгойгоор нь нийлүүлж тавьсан орны залуу хатгаа туссанаа мэдэхгүй явж байгаад нугасандаа оруулчихсан юм гэнэ. Хэнэггүй байрын залуу хэнэггүйгээсээ болоод бүр хүндрүүлчихсэн байх. Бие муу байсных юм уу юуных юм? Мань эрийн яриа ойлгоход хэцүү их хурдан шулганаж яриад байх шиг.

Хажуугийн оронд хэвтэж байгаа залуу зах дээр сэлбэг зарж хувиараа бизнес хийдэг, уг ажил нь нилээд ашиг өгдөг гэдэг нь хүзүүндээ зүүсэн зузаан шар алтан гинж, бандгар бор хуруунууддаа нэрийг нь мэдэхгүй том улаан шигтгээтэй орц ихтэй алтан бэлзэгс зүүснээс тодорхой харагдах ганган эр байна. 30 нилээд гарсан насны залуусын дунд зонхилох болсон хэзээ язаагүй хагачихнуу гэмээр том гэдэстэй мань эр бодигийн тамирчин өмсдөг дал ил гардаг хар өнгөтэй майк углаад, Америкийн далбаагаар хийсэн шарваар өмд өмссөн байх агаад хүзүүндээ “Мерседес Бенз”-ийн логог шивүүлсэн байх нь юунд донтдогийг нь илэрхийлж байгаа ч нэг л зохимж муутай харагдлаа. За лаагаа иднэ үү луувангаа иднэ үү хэнд хамаатай.

Харагдаж байгаагаасаа хамаагүй өөр даруухан ааш араншин гаргах нь мань хүний талаархи миний бодлыг нэг мөсөн тас цохиж байлаа. Бас л нас тодорхойлохдоо алдаа гаргасаныг минь түүнтэй хөөрөлдөж өнгөрөөсөн хоёр өдөр ойлгууллаа. 40 нилээд гарсан эр байжээ гэж. Түүний хурхиралтыг марташгүй. Сүүлд эмнэлгээсээ гарчихсан хойноо гадуур хувцастайгаа орж ирэхэд нь өмдний бүснийх нь толин дээрхи “Мерседес Бенз”-ийн логон дээр нүд тусч өөлөх юм нэгээр нэмэгдэв.

Зовлон хүмүүсийг их ойртуулж энэрэнгүй болгодог байхаа. Өвдөж ядарсан амьтан дусал хийлгүүлж хэвтэхдээ унтаж анхаарал алдах тохиолдол бүрт нөгөө “ганган бенз”, “Ху Нам” хоёр маань бөндөгнөлдөөд л. Хэдхэн хоногт их л сайн ах дүүс шиг дасцгаачихаад нэг нэгнээ үгүйлээд ч байх шиг.
Таминээ ийм муу муухайгийн туйл болсон хоёр амьтны алийг нь сонгох вэ? 

Тамхиа гомдоосон Зараа

2009 оны 05-р сарын 01 Нийтэлсэн 3apaa
Сөгнөгөр хэмээх буйдхан нутагт сондгойхон ганц бөмбөгөр цагаан гэр зундаа өвөлдөө тэндээ. Бөмбөгөр цагаан гэрт бичгийн машин болхидуухан хаа нэг цохих дуунаас өөр чимээ бараг үгүй. Бичгийн машин тог тогхийлгэх өвгөн зохиолчийн амандаа зуух гаанснаас гарах шингэн цэнхэр утаа, үе үе амнаас нь олгойдох өтгөн цагаан утаа заримдаа бараг л буурал толгойных нь үснээс үл ялгарч харагдах агаад агаарт удаанаар дэгдэхдээ үс нь ургаад байгаа мэт суунаглахдаа элдэв хэлбэрт хувирах нь нам гүмхэн гэрт тун сонихон. Ам дүүртэл сорсон утаагаа цээж дүүргэн уушиглаад, хамар амаараа багтааж ядан гаргах нь нэн сүртэй харагдах утаа нь тэгэсхийгээд ханын толгойн өндөрт тогтон нойрмоглох нь гадаахь нам гүмтэйгээ сүрхий зохилдсон санагдах бөгөөд угалзран мушгирах утаанд хаа нэг хуцах нохой саад хийх бүтэлгүй оролдлого хийгээд байх шиг. Анх тамхитай танилцаж байсан түүх минь энэ.

Амралтын газраар хоёр найзын хамт "зугаалж"явахдаа өтгөн ургасан халгайн бутанд шигдсэн арван төгрөг байхыг олж бөөн баяр болов. Агент орж гурван төгрөгний "Беломор Канал" хэмээх "пүүшиг" гурвыг авч үлдсэн мөнгөнд нь нэг толгой шүдэнз авлаа... Эмээ өвөөгийнхөө нүднээс далдхан үхрийн сараандаа булагнан авсан тамхиараа "тоглож" эхэллээ. Аргалын утаанд ч удаахан зогсож үзээгүй сахилгагүй толгойнууд нэг нэг хайрцаг пүүшигийг уушиглаж татаагүй ч ухаанаа балартуулж дөнгөжээ. Тэнгэр газар эргэлдээд дэлхий арай хурдан эргээд ч байх шиг. Сүүлдээ пянгаа даалгүй газарт унав. Хүн ирж яваа чимээ гарахад нүдээ нээвэл эмээ маань майжиганаад надруу гүйж яваа харагдлаа. Босч зугтаах тэнхээ байсангүй. Баригдлаа. Бургасдууллаа... Тамхи намайг даажигнаж өөрийгээ гүйцэд таниулж байсан түүх энэ.

Тэр цагаас хойш оюутан том эр болтлоо татаагүйээ...Шилжилтийн нас гэж балай юмыг тойрч гарах боломжгүй тул дайрав. Хоолой ам нь бас шилжих гээд байсымуу зайлуул юм хум ярих үед нэг бүдүүн аав хоолойгоор дугараад л нэг болохоор нарийхан банди хоолойгоор солонгороод л байсан үе юм даг. Муухай солонгорсон хоолойгоор яриад байх ямар олиг байхав. Юм ярих тун ч дургүй болж байж билээ. Тэрнээс хойш юм ярих дургүй болчихсон байхаа. За тэр ч яахав.
Оюутан болоод том болчихсон хүн чинь күүл харагдчих санаатай олигтойхон уушиглачихаж чадахгүй байж "BT" гэгч Болгар тамхи асаан гангарч саранд хуцав. Энэ цагаас хойш хэн хэнийгээ нэг ч өдөр хаялгүй 17 жил болсон байх юм. Хэ цаг хугацаа гэж...

Тамхичин болсноос хойш миний хувьд ам хатаж ангадаг, хэл өнгөртдөг, танан цагаан шүд маань шарлаж өнгөртөж, юмыг мартахыг харин ч нэг үзүүлж чадаж байна, за тэгээл хуцуулж ханиалгана, цаашилбал мэнгэртэж цэр нустайгаа холилдох байлгүй гэх мэт тоолж баршгүй өөрчлөлтүүд орчихсон байх юм. Бүгд л нөгөө хамын маань сайн нөлөө.

Хийх юмгүй хүн юугаараа оролдоно гэдэг билээ? Зав зай ихтэй хийх юмгүй сууж байхаар тамхинаас гарч тоглодог юм билүү? гэж бодоод нөгөөхийгөө хаяж гомдоолоо.
Эхний хоёр өдөр бол аймшигтай... Арга ч үгүй биз. Болзолт рефлекс, өөрөөр хэлбэл дон болчихсон байсан тул нэгдүгээрт хороо үгүйлж хоёрдугаарт үйлдэлээ үгүйлж амьдын тамд унав. "Ганцханыг татчихаад л болъё!" гэх бодол бүхэл бүтэн хоёр өдрийн туршид толгойноос нэг ч хором салахгүй зовоож байлаа. Никотиноо үгүйлж нөгөө муу мартамхай тархи маань бас эргэж хөрвөж дайвалзуулж эсэргүүцэл үзүүлж ч байх шиг.
Энэ үед ганцхан "Өөрийгээ ялж чадах уу? аль эсхүүл иймхэн юм ч чадахгүй сул дорой амьтан уу?" бодлоор өөртөө тушаал өгч гүрийж байлаа. Татах оролдлогоо цуцлах тоолондоо өөрийгөө сайшааж урамшуулж байлаа. Нээх сүртэй бичээд байна уу даа? Надад бол аймаар л тэвчээр байлаа. Ах дүү амраг садангаасаа салахаас ч илүү хүнд байсан гэж батлаж ч чадахаар чармайлт гаргаж гүрийсэн. Эхний хоёр өдрийг давчихвал өнөөх дон чинь өөрөө туйлдаж эхэлдэг бололтой юм.
Дээр нь нэмээд өөрийгээ басамжилж эргэн тойрныхондоо "Тамхи таталгүй тэд хоног", "Тамхинаас гарчихлаа" гэх мэт сурталчилж байна. Татаж байхыг минь нөгөө хүмүүс маань харвал юу гэх нь тодорхой биздээ? Дараа нь өөрийгээ туршиж аль болох тамхи татчихаж болзошгүй газруудад очиж өөрийгээ сорьж байлаа. Сорилоо давмагцаа өөртэйгээ сайхан урамтайгаар ярилцаж урам өгнө. За нэг иймэрхүү. Ингээд намайг байнга хорлож тусалж байсан тамхиа гомдоон эргэж харахгүйгээр хаяж байна. Өнөөдөр тамхигүй 12 дахь өдөр маань болж. Гэхдээ ганц сорвол сорчихмоор л байна.

Хулгайч нарт

2009 оны 04-р сарын 10 Нийтэлсэн 3apaa
Булхай гүжир хуурмаг ба нүгэл хилэнцээр
Булаан хулгайлж олсон олз нь олз биш буй за
Бузар идшит хулгайч нохой ба муурнууд
Бултайтал цадавч нүүргүй явдал болой.
Эрдэнийн Сан Субашид. Хоёрдугаар бүлэг. Дугаар: 55

Өнөөгийн бидний нийгэмд энэхүү үг нилээд учигтай. Амьдралын хүндэд хэргээ тохогч захын хулгайчаас эхлээд бидний эргэн тойронд ч олноор үүрлэсэн нөхдүүдэд хамааралтайгаар зогсохгүй төрийн толгой дахь бидний нүдэнд өртөж хэл ам татлагч том луйварчинг ч хэлчихсэн үг шиг санагдлаа.

"Нэр хугарахаар яс хугар" хэмээх Монгол ардын зүйр үгтэй холбож ойлговол илүү тодорхой байх гэж бодлоо.

Өнгөц дүгнэлт буюу бушуу туулай борвиндоо

2009 оны 04-р сарын 09 Нийтэлсэн 3apaa


Бидний талархан хүртдэг Кока Кола ундааны бортогон дээр "Энэ саванд Кока Кола ундаанаас өөр шингэн хийхийг хориглоно" гэж үг байдаг. Ийм үг тавих болсоны шалтгааныг би яг сайн мэдэхгүй ч таамаглалаар бол Кока Кола ундаатай ижил өнгөтэй химийн бодис хийгээд түүнийг нь хэн нэгэн хүртэж асуудал үүссэн байж болох талтай. Бизнесийн ертөнц их эмзэг байдаг тул нэгдүгээрт Кока Колагийнхан өөрсөдийн арьсийг хамгаалах гэж, хоёрдугаарт брэндээ хамгаалах гэж, гутгаарт хэрэглэгчидээ осол эндэгдлээс хамгаалах зорилготой, дөтгөөрт бизнесийн ёс зүйн шаардлагаар энэхүү үгийг хэрэглэсэн байж таараа. Халуунд халууцаж яваа хүн энд тэнд тавьсан колаг харсан л бол шууд барьж аваад залгилахгүй өнгөрнө гэж бараг байхгүй. Олонд танигдсан бүтээгдэхүүний мундаг чанар мөн бөгөөд түүнийгээ дагаад эрсдэл бас өндөр болчихож байгаа хэрэг.

Миний нэг найз хөдөө орчуулганд явдаг байсан юм. Мань хүн архийг нилээн хангалттай зооглочихдог. Хөдөө явж байгаа хүмүүс зам хурдлуулах нэрийдлээр сархад зооглох нь хэвийн үзэгдэл. Нэгэн удаа замаа хурдлуулан согтуу унтаж явсан найз ам нь хув хуурай болоход ангаж үхэх шахсан амьтан сэржээ. Ам норгочих юм эргэн тойрондоо хайхад гайхал Кока Кола нилээд уугаад буцааж тагласан байдалтай харагдав. Хатаж үхэх шахсан амьтан цангаагаа тайлахаар хэд хэд балгаад ундаа биш шал өөр амт амтагджээ. Энэ бол тоормосны шингэн уусан түүх. Машинаа тэр дор нь зогсоож эргэж гаргахаар нилээд бөөлжсөн боловч бүгдийг гаргана гэж байхгүй нэгэнт оройтсон байсан юм.

Үүнтэй төстэй өөр нэгэн түүх.
Эмээ маань бараг 4, 5 наснаасаа тамхи татсан гэдэг юм. Аав маань ч бас тамхичин. Мань хоёр нийлээд утаан манан дунд ээжид загнуулаад сууж байх байдал их элбэг харагддаг байлаа. Архаг тамхичин хүн болгонд байдаг нэг төстэй шинж бол бүгшүүлэн ханиалгаж цэр нус ялгаруулах нь энгийн хүнээс хэд дахин илүү байдаг. Эмээ маань олон жил тамхи татаж архаг тамхичдын эгнээнд орсон гэдэг нь цэр нус нь дийлдэхгүйгээс харагдана. Бараг л таарсан болгондоо нөгөөх ялгаруулсан юмаа хаяж байдаг байлаа. Татаж дууссан тамхи, шүдэнзний хайрцаг гэх мэт. Аав нэгэн удаа ширээн доор унасан байсан шүдэнзийг авч тамхиа асаахаар шийдээд нэгэн мартагдашгүй үйл явдалын хохирогч болсон юм.

Юу хэлэх гээд баахан янз бүрийн түүх яриад байна гэхээр, нэгдүгээрт ямарваа нэг үйлдэл хийхдээ бусдыг хохироох юм хийчихэж байгаа эсэхээ сайтар нягталж байх, хоёрдугаарт болгоомж санамсаргүй харалган хандаж өнгөц дүгнэснээс улбаатай таагүй явдлын хохирогч болуузай гэх гээд л будилаад байгаа хэрэг.

Сайн үгт эрдэнийн сан

2009 оны 04-р сарын 07 Нийтэлсэн 3apaa


Миний ширээн дээр Сажа Бандид Гунгаажалцан хэмээх их гэгээнтэний зохиол "Эрдэнийн Сан Субашид" хэмээх Цахар Гэвш Лувсанчүлтэмийн Монгол орчуулга ба тайлбар, Ц.Дамдинсүрэн, Ж.Дүгэржав нарын хянан тохиолдуулж кирилл үсгээр 1990 оны 7-р сард 50.000 хувь хэвлэсэн номын нэг нь байна.

"Урт Цагаан"-ы гудманд байрлах номын захаар үе үе шагайх дуртай. Тэнд элдэв шалдав хуучин, шинэ номууд их харагдах агаад хамгийн ихээр сэтгэл татсан нь жил гарангийн өмнө охиндоо уншуулах зорилготой 1000 төгрөгөөр худалдаж авч байсан "Сайн үгт эрдэнийн сан" буюу "Эрдэнийн Сан Субашид" хэмээх нэрээрээ Монголд алдаршсан оюун ухаан, сэтгэл санааг төлөвшүүлэх увидаст уран үгс, үлгэрүүдийг багтаасан гүн ухаан сэтгэхүйн цар хүрээг тэлэх шидтэй ном юм. Тус номын энэ хэвлэлтийг бага хүүхэд байхдаа эмээтэйгээ хамт уншиж ухаанаа тэлж байсан минь сэтгэлд хоногшсон болоод шунан дурласан бизээ.

Уг номыг дүрсэлбэл, Үүлгүй хөх тэнгэр шиг цэнхэр хавтас дээр чимэг сэлтээр гангарсан хар зааныг пийпаа хөгжим баруун гартаа барин хөгжиж суугаа залуу хөвүүн унаж яваагаар дүрсэлж "Эрдэнийн сан Субашид" хэмээх үгийг угалзруулан гоёжээ.
Оршилыг манай үеийг соён гэгээрүүлэгч Цэндийн Дамдинсүрэн өөрийн санаа оноо, судалгаа шинжилгээндээ тулгуурлан бичсэн байгааг уншиж суугаагаа азтайд тооцож сэтгэл ихэд баясан сууна.

Тус ном худалдаанд гарахдаа 10 төгрөг 00 мөнгөний үнэтэй зарагдаж байсан байх юм. Одоогийн ханшаар 30.000-40.000 орчим төгрөг орчим юм гэж бодлоо.

Сүүлийн үед энэхүү номонд шунан ширээнийхээ номоор залж байгаа бөгөөд цаашид нийтлэлүүддээ сэтгэлийг минь ихэд хөдөлгөсөн уран үгсийн цоморлогийг иш татаж нийтлэвэл блог уншигч эрхэмийн оюуныг цэнгээх буй за хэмээн мөхөс би сэтгэлээ.

Энэ удаад өнөөдөр нүүрлэн буй Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуультай холбон хүргэж болох хоёр гурван үгийг оруулбал цагаа олсон хэрэг болох байх гэж...

Алагч хаад ноёдоос зугтсан хүн

Аврагч ноёдод яаран шүтьюү

Адад баригдаж өвдсөн хүн

Арвис тарничийг шүтэн залбирах мэт
(Ойлгомжтой биздээ? 7 сарын 1 нүдэнд харагдаж байна. Гэхдээ чонын амнаас гараад барын аманд гэдэг үгийг сайтар санавал зохилтой байх.)

Өөртөө магад ирэх үйл явдалыг
Үйлдээгүй цагаасаа бодож мэдвэл мэргэн буй за
Үйлдэн дууссан хойно дэмий бодох нь
Үзтэл тэнэг хүний зан гэж мэдтүгэй
(Сонгууль өгөхдөө худал үнэн амлалтуудыг чандлан нягталж сонголтоо мэргэн болгоно бизээ. Өнгөрсөн хойно нь яаж ч бахираад нэмэр үл олох тул сэтгэлийн хөөрлөөр юманд хандахгүйг хичээвэл тэ?)

Эрдэмтэй болоод сайн хүнийг ноён болговол
Үүрд хэрэг үйлс бүтээд, нийтээр амаржъюу
Ээрлийг хангагч чандманыг тугийн үзүүрт тахивал

Энэ насны хүсэл бүгдийг хангах хэмээн алдаршсан мэт.
(Нэг новшийн юм битгий сонгочихоорой л гэсэн үг)

...гэх мэт.

Киноноос төрсөн бодрол...

2009 оны 03-р сарын 26 Нийтэлсэн 3apaa

Америк кино гоё шүү. Тэр тусмаа томчуудын тоглосон кино бол бүр ч мундаг. TriStar компани Ronald Bass-ын зохиолыг, PJ Hogan найруулагчаар найруулуулж гол дүрүүддээ Жулиэний дүрд Julia Roberts, Майклын дүрд Dermot Mulroney, Кимигийн дүрд Cameron Diaz нарын тоглосон "My Best Friends Wedding" инээдмийн уран сайхны кино 1997 онд нилээд шуугиантайгаар нээлт хийж чамгүй ашиг олж байсан киног дахин нэг үзэж таашаал авлаа.  Энэ киноны хөөрхөн дууг САРМИС блогоос үзнэ үү. Сайн киног хүн хичнээн үзсэн ч уйддаггүй байх.

Киноны гол утга санаа нь Жулиэний хайртай, хамгийн сайн найз залуу Майкл, Кими хэмээх үзэсгэлэнт бүсгүйтэй гэрлэхээр шийдэж байгаа юм. Хайр сэтгэлээ зөнгөөр нь тавиад туучихгүйгээр шийдэж тэмцсэн Жулиэн хоёр биедээ тэмүүлэх хайрын сэтгэлд аргагүйн эрхэнд дийлдэж элдэв эвгүй хөгжилтэй байдалд орж байгааг үзүүлдэг.

Ерөнхийдээ хөнгөн инээдмийн хөөрхөн кино боловч сэтгэл зүйн хувьд бодууштай нилээд чухал асуудал хөндөж чадсан хэсгүүдтэй. Жулиэний явуулгууд бүтэлгүйтэхдээ бусдад томхон эрсдэл авчирч баларч байгаа хэсэг байдаг. Сүүлийн дайралт болгож хайртай залуу Майклыгаа үнсэж байгаад Кимид харагдах бөгөөд гомдсон Кими зугтаж араас нь Майкл түүний араас Жулиэн хөөцөлдсөөр метроны буудалд очих үе зохиолын өрнөлийн дээд цэг.

Хайртай бүсгүйгээ олох боломжгүй болсон Майкл хүлээлгийн урт сандал дээр бодол болон суухыг олж харсан Жулиэн очиж уучлалт гуйхдаа өөрийгээ буруутган элдэвээр хэлэн зүхлээ. Майкл үзэн ядсан янзтайгаар "Тийм ээ чи бол муу муухайн дээд!!! Гэхдээ намайг хайрласан энэ их сэтгэлд чинь баярлалаа" гэсэн үг хэлээд харц нь зөөлөрч байх юм..

Бидний амьдралд яг ийм биш ч гэсэн үүнтэй жишигдэхүйц үйл явдал тохиолдох нь олонтаа. Харин бидний амьдралд Майклын хэлсэн шиг ямар нэгэн таагүй явдалын сайн талыг олж харан сэтгэж хариу үйлдэл үзүүлэхээсээ өмнө үгийн муухай, үйлдлийн бузраар нэг нэгнээ сэвтүүлэх явдал элбэг байх юм. Түргэдээд байдаг юм болов уу?


Тэнэгтэл

2009 оны 03-р сарын 24 Нийтэлсэн 3apaa

Мөнгийг яаж хайрлах ёстойгоо мэдэхгүй амьдралынхаа талыг өнгөрөөчихсөн хүнийг та юу гэж бодох вэ? Өөрөө өөрийгээ ойлгох гэж мөн ч удаан бэдэрч байгаа хүн олон байгаа биз.

Нилээд хэдэн жилийн өмнө болсон явдал...

Ойр зуурын хэрэглээнд хэрэглэх Монгол мөнгө дууссан эр нэг зуун доллар солиулах шаардлага гарч бидний нэрлэж заншсанаар Хүнсний 1-р дэлгүүрийн зүүнтэй хаяа залгах Хаан Банкны салбарлуу орсон юм.

Нилээд орой болсон байсан тул хамгаалагч нь гүйдэг төмөр хаалгаа дуртай дургүй онгойлгохдоо дээрэмчин тонуулчин харж байгаа харцаар угтлаа... "Мөнгө солиулах гэсийн?!?" гэвэл хар цагаан үгний солиогүй эрүүгээ яйжийлган дотогш орохыг зөвшөөрөх мэт зангахдаа их л том тус хүргэж байгаа хүн шиг ярвайлаа...
Олон нийтэд үйлчилдэг газрын ажилтнууд амьсгалын замын өвчнөөр өвчлөх магадлал өндөр учраас уу? аль эсхүүл дээрэмчинээс хамгаалах зориулалттайгийнх уу? зузаан шилээр заагласан ширээний цаана улаан хацартай, ажлын ганган хувцасандаа халтардсан гэмээр нилээд хов живэнд дуртай шинжтэй теллер бүсгүй өөр нэгэн хамт ажилладаг бололтой ижилхэн ажлын хувцасаар гангарсан жүмбэгэр уруулаа хүрэн улаан өнгөтэй аргуун будгаар будсан хүүхэнтэй нүдээ аяганаас нь унагаах шахам бүлтэлзүүлэн шивнэн ярилцах нь даян дэлхийн дулааралыг зогсоох гарцыг олсон мэт харагдах аж.

"Мин дөө энэ зуун доолрыг задлуулж тавийг нь Монгол мөнгөөр солиулаад үлдсэнийг нь доллараар нь авах гэсийн!?!"... хэмээн нөгөө зуун доллараа сарвайвал өнөөх теллер маань залууг хүн байгаа чинээ тоож харалгүй яриагаа үргэлжлүүлэхдээ нилээд их зантай, бардам байдал гаргахыг хичээн хиймэл дүр эсгэх нь өөрт нь тун зохимжгүй харагдаж байлаа.

Хальт эргэн мөнгөний шүүгээндээ мань эрийн өгсөн мөнгийг хийж тавин доллар зөрүүлж аваад залуугийн урд чулуудлаа... Өөр нэг шүүгээнээс Монгол мөнгө нэг боодлыг аван баглааг нь урт хумсаараа зад татан шажигнатал нь тоолохыг нь харж зогстол авах мөнгөнөөс нь нилээд хол даваад явчихлаа... Зуун долларт таарах Монгол мөнгийг залуугийн урд тавиад нөгөө Дэлхийн дулаарлын тухай чухал яриагаа үргэлжлүүлэв...

Залуу тооллоо... Мань эр алдаагүй байлаа. Илүү өгчихөж... Эсхүүл өөрийнхээ мөнгийг эндээс тоолоод авчих гэсэн юм болов уу? Үгүй ээ... Залуу байдалд орчихоод юу хийхээ мэдэхгүй жаахан тээнэгэлзсэний эцэст нөгөө охинд хандан "Мин дөө дахиад нэг тоолдоо?!?" гэтэл яриаг нь тасалсанд ихэд дургүйцсэн бололтой хялалзан гараас нь мөнгөө шүүрч аваад их ууртайгаар хурдтай тоолж байхдаа мөнгөө урчих шахна... "Бүрэн л байшт!!!..." хэмээхдээ тун ч айхтар дошгин нүдээр хялалзав. Залуугийн ард хүн хоолой засахыг сонсоод эргэж харвал нөгөө эрүүгээрээ ярьдаг хамгаалагч энгэртээ гараа зөрүүлчихсэн хэзээ мөдгүй залхаан цээрлүүлэхэд бэлэн гэсэн утгат нүдээр цоо ширтэнэ.
Учрыг тайлбарлан илүү мөнгө өгсөнийг нь ойлгуулбал дошгин Дарь Эхийн царай час улайж түрүүний бардам дүр төрх нь салхинд хийсэх мэт алга болж жарвайтал будсан бүлтгэр нүдний нь гал алга болсон байх нь хоол горьдсон гөлөгний нүдийг санагдуулав. Амандаа нэг юм бувтнах нь "уучлаарай, баярлалаа ахаа" гэж байгаа бололтой юм.

Мань залууг Банкнаас гараад алхаж байхад дотор байдаг хоёр хүн нь хоорондоо маргалдаж байна.
-"Тэнэг хог!!! Илүү өгсөн мөнгийг нь чимээгүй аваад гарчихсан бол зөндөө мөнгөтэй болоод бурзайчихсан хэдэн муу уудаг найзуудыгаа хамт суучих боломжтой байсан шүү дээ!!! аль эсхүүл мөнгө үрэхийг хүсэж байсан өөр юунд ч зарцуулчих боломжтой байхаддаа!!!..." хэмээхэд
-"Нэг хүнийг хүнд байдлаас аварч, том сургамж хайрлах гэдэг чинь хэдэн халтар төгрөгөөр худалдаж авч чадахгүй том зүйл шүү дээ" гэж хариу барьж байх юм.

Залууд олдсон тэр илүү мөнгийг өөртөө үлдээх нь мөнгийг хайрлах арга зам мөн үү үгүй юу?